TUR-P nedir?
TUR-P (transüretral prostat rezeksiyonu), iyi huylu prostat büyümesi nedeniyle idrar yapmakta zorlanan erkeklerde uygulanan bir ameliyattır. Ciltte kesi yapılmaz; idrar kanalından ilerletilen özel bir aletle prostatın idrar yolunu daraltan iç kısmı küçük parçalar halinde temizlenir.
Prostat kanseri ameliyatından farklı olarak TUR-P'de prostatın tamamı çıkarılmaz ve prostatın dış kapsülü yerinde kalır. Dış sfinkter de genellikle korunur. Bu nedenle TUR-P sonrası kalıcı idrar kaçırma, radikal prostatektomi sonrasına göre çok daha az görülür.
TUR-P genellikle ilaç tedavisine rağmen şikâyetleri devam eden, idrar akışı belirgin şekilde zayıflamış veya mesanesini tam boşaltamayan erkeklerde önerilir. Ameliyattan sonra çoğu hastada idrar akışı belirgin şekilde rahatlar; ancak iyileşme süreci birkaç hafta sürebilir.
TUR-P sonrası idrar kontrol problemi olur mu?
TUR-P sonrası kalıcı idrar kaçırma nadirdir. Ancak ameliyattan sonraki ilk haftalarda bazı erkekler geçici idrar kontrol sorunları yaşayabilir. Bu sorunların çoğu, iyileşmekte olan dokunun tahriş olması ve mesanenin yeni duruma alışma süreciyle ilişkilidir.
Uzun süre büyümüş bir prostata karşı çalışan mesane, ameliyattan sonra bir süre aşırı hassas davranabilir. Bunun yanında ameliyat bölgesindeki iyileşme de idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma ve ani sıkışma hissine yol açabilir. Bu şikâyetler birçok hastada zamanla azalabilir.
Daha nadir olarak, ameliyat sırasında sfinkter bölgesinin etkilenmesine bağlı stres tipi idrar kaçırma görülebilir. Ayrıca ameliyat öncesinde de var olan ancak büyümüş prostatın gölgesinde kalmış mesane sorunları, ameliyattan sonra daha belirgin hale gelebilir. Bu nedenle uzun süren kaçırmalarda nedenin doktor tarafından değerlendirilmesi önemlidir.
Geçici sıkışma (urge) tipi ile stres tipi idrar kaçırma farkı
TUR-P sonrası görülen idrar kaçırmanın türünü bilmek, doğru yönetim açısından önemlidir. Çünkü iki tip farklı nedenlerden kaynaklanır ve farklı yaklaşımlar gerektirebilir.
| Özellik | Sıkışma (urge) tipi | Stres tipi |
|---|---|---|
| Nasıl hissedilir? | Ani, güçlü bir tuvalete gitme hissiyle birlikte kaçırma | Öksürme, hapşırma, kalkma gibi anlarda habersiz kaçırma |
| Olası nedeni | Mesane kasının aşırı hassaslaşması, iyileşen dokudaki tahriş | Sfinkterin ani basınca karşı yeterince kapanamaması |
| TUR-P sonrası sıklığı | Daha sık görülür, çoğu zaman geçicidir | Daha nadir görülür |
| Yönetim örnekleri | Mesane eğitimi, gerekirse ilaç | Pelvik taban egzersizleri, koruma yöntemleri |
Bazı hastalarda her iki tip bir arada görülebilir. Stres tipi kaçırmanın ayrıntıları için erkeklerde stres tipi üriner inkontinans sayfamıza bakabilirsiniz.
Hangi tip kaçırma yaşadığınızı anlamak için kaçırmanın hangi anlarda olduğunu not etmek işe yarar. Tuvalete yetişememe hissiyle birlikte oluyorsa sıkışma tipi, öksürük veya hareketle birlikte oluyorsa stres tipi düşünülebilir. Bu notları doktorunuzla paylaşmak doğru yaklaşımın belirlenmesine yardımcı olur.
Kaçırmayı artırabilecek alışkanlıklar
Kahve, çay, kolalı içecekler ve alkol mesaneyi uyararak sıkışma hissini artırabilir. Kabızlık da mesaneye baskı yaparak şikâyetleri kötüleştirebilir. Bu alışkanlıklarda yapılacak küçük değişiklikler, özellikle sıkışma tipi kaçırmada fark yaratabilir.
Ne zaman doktora başvurmalı?
TUR-P sonrası hafif yanma ve sık idrara çıkma ilk haftalarda beklenebilir. Ancak bazı belirtiler, planlanan kontrolü beklemeden üroloji uzmanına başvurmayı gerektirir.
- Ateş, titreme veya kötü kokulu idrar
- İdrarda pıhtı ya da belirgin kanama
- Hiç idrar yapamama veya idrar akışında belirgin zayıflama
- İdrar kaçırmanın haftalar geçmesine rağmen azalmaması veya artması
- Kaçırmanın öksürme ve hareket sırasında belirgin şekilde devam etmesi
Doktorunuz gerekirse idrar tahlili, mesanede kalan idrar ölçümü veya ürodinami gibi testlerle kaçırmanın nedenini değerlendirebilir.
Nadir durumlarda uzun süre devam eden stres tipi kaçırma için ileri tedavi seçenekleri de konuşulabilir. Bu seçeneklerin size uygun olup olmadığına, ayrıntılı bir değerlendirmenin ardından üroloji uzmanınız karar verecektir.
Unutmayın, TUR-P sonrası ilk haftalarda yaşanan şikâyetlerin çoğu iyileşme sürecinin bir parçası olabilir. Endişe ettiğiniz bir durum olduğunda bunu kontrol muayenesini beklemeden doktorunuza sormak, gereksiz kaygıyı da önler.
TUR-P sonrası idrar kaçırmanın yönetimi
Yönetim, kaçırmanın tipine ve şiddetine göre planlanır. Çoğu hastada basit önlemler ve zaman, şikâyetlerin azalmasına yardımcı olabilir.
- Mesane eğitimi: Tuvalete gitme aralıklarını kademeli olarak uzatmak sıkışma tipi şikâyetlerde yardımcı olabilir.
- Pelvik taban egzersizleri: Doktorunuzun veya fizyoterapistinizin önerdiği program, idrar kontrolünü destekleyebilir. Ayrıntılar için erkekler için Kegel egzersizleri sayfamıza bakabilirsiniz.
- Sıvı düzeni: Yeterli sıvı almak, ancak kafein, alkol ve akşam geç saatte fazla sıvıdan kaçınmak mesaneyi rahatlatabilir.
- Ped: İlk haftalarda pratik bir koruma yöntemidir.
- Penil klemp: Hafif ve orta düzeydeki stres tipi damlama veya sızıntıda, doktor onayıyla günlük yaşamda yardımcı olabilir.
Almanya'da üretilen Prosecca Penil Klemp, iyi huylu prostat büyümesi veya prostat ameliyatı sonrası hafif ve orta düzeyde kaçırma ve damlama yaşayan erkekler için tasarlanmış harici bir yardımcı üründür. Konuyla ilgili daha fazla bilgi için TUR-P sonrası idrar kaçırma rehberi yazımızı da okuyabilirsiniz.