Önce şunu bilin: Yalnız değilsiniz
Prostat ameliyatı olan erkeklerin önemli bir kısmı, ameliyattan sonraki ilk dönemde bir miktar idrar kaçırma yaşar. Öksürürken, ayağa kalkarken ya da bir şey kaldırırken birkaç damla gelmesi bu dönemde sık duyulan bir şikâyettir.
Bunu dile getirmek çoğu zaman utandırıcı gelir; oysa üroloji uzmanları bu konuyu her gün konuşur. Durumu anlamak, kaygıyı azaltmanın ve doğru adımları atmanın ilk yoludur. Genel bir çerçeve için prostat ameliyatı sonrası idrar kaçırma sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Bu yazıda önce idrar kontrolünün normalde nasıl sağlandığına, sonra ameliyatın bu sistemi neden etkileyebildiğine bakacağız. Son bölümde ise bu geçiş dönemini daha rahat yaşamak için atılabilecek pratik adımları konuşacağız.
İdrar kontrolü normalde nasıl sağlanır?
Erkeklerde idrarı tutmayı sağlayan sistem birkaç parçadan oluşur: mesane boynu, prostatın çevresindeki yapılar ve üretrayı saran istemli kas halkası olan dış sfinkter. Bunlara pelvik taban kasları ve bu kasları yöneten sinirler de destek verir.
Prostat, mesane boynunun hemen altında, üretranın etrafında yer alır. Yani idrar kontrolüyle ilgili yapıların tam ortasındadır. Ameliyat bu bölgede yapıldığı için kontrol sisteminin bir süre etkilenmesi şaşırtıcı değildir.
Ameliyattan sonra neler değişiyor?
Radikal prostatektomi sırasında prostatın tamamı çıkarılır. Bu, idrar kontrolüne katkı veren iç sfinkter mekanizmasının büyük ölçüde devre dışı kalması anlamına gelir. Artık yükün çoğunu dış sfinkter ve pelvik taban taşımak zorundadır ve bu kasların yeni duruma alışması zaman alabilir. Ayrıntılar için radikal prostatektomi sonrası idrar kaçırma yazımıza bakabilirsiniz.
Bunun yanında ameliyat bölgesinde ödem, doku iyileşmesi ve sinirlerin geçici olarak etkilenmesi de rol oynar. Sondanın uzun süre takılı kalması da kasların bir süre “tembel” kalmasına yol açabilir.
İyi huylu prostat büyümesi için yapılan TUR-P veya HoLEP gibi işlemlerde prostatın yalnızca iç kısmı alınır. Bu ameliyatlardan sonra kaçırma genellikle daha hafif ve geçici seyreder; yine de bazı kişilerde görülebilir. Hangi ameliyatlarda ne beklenebileceğini idrar kaçırma hangi ameliyatlardan sonra olur sayfasında özetledik.
Süreci etkileyen faktörler
Herkesin iyileşme hızı farklıdır. Bazı faktörler bu süreci etkileyebilir; ancak hiçbiri tek başına sonucu belirlemez.
- Yaş ve ameliyat öncesi pelvik taban kas gücü
- Ameliyat öncesinde de var olan idrar yolu şikâyetleri
- Fazla kilo, kronik öksürük veya kabızlık gibi karın içi basıncı artıran durumlar
- Daha önce alınmış radyoterapi
- Ameliyatın türü ve cerrahi teknik
- Diyabet gibi sinirleri etkileyebilen hastalıklar
Birçok hastada kontrol haftalar ya da aylar içinde giderek iyileşebilir; bazılarında bu süreç daha uzun sürebilir. Bazı kaynaklarda bir yıla kadar devam eden iyileşmeden söz edilir, ama kesin bir takvim vermek mümkün değildir. Bu konuyu prostat ameliyatı sonrası idrar kaçırma ne kadar sürer sayfasında ayrıca ele aldık.
Bu dönemde neler yapılabilir?
En önemli adım, üroloji uzmanınızla düzenli iletişimde kalmaktır. Kaçırmanın miktarı, hangi durumlarda olduğu ve zaman içindeki değişimi doktorunuz için değerli bilgilerdir; basit bir günlük tutmak bu konuda çok işe yarar.
Doktorunuzun veya fizyoterapistinizin önerdiği pelvik taban programı, iyileşme sürecini destekleyen temel unsurlardan biridir. Nasıl başlanacağını erkekler için Kegel egzersizleri rehberimizde bulabilirsiniz.
Günlük hayatta ise ped, idrar torbası veya penil klemp gibi yardımcı ürünler kullanılabilir. Bunlar tedavinin yerine geçmez; amaç bu geçiş dönemini daha rahat ve özgüvenli yaşamaktır.
Günlük hayata küçük bir destek
Hafif–orta düzeyde kaçırma yaşayan ve ped kullanmaktan sıkılan bazı erkekler, harici bir yardımcı olarak penil klempi tercih eder. Penisin alt yüzüne gelen bir basınç yastığıyla üretraya kontrollü baskı uygulayarak sızıntının azaltılmasına yardımcı olabilir.
Almanya'da KESSEL medintim GmbH tarafından üretilen Prosecca Penil Klemp, cırt kapamasıyla kişiye göre ayarlanabilen, lateks içermeyen ve tekrar kullanılabilen bir seçenektir. Ameliyattan hemen sonra, özellikle sonda çekilmeden ve iyileşme tamamlanmadan böyle bir ürünü kullanmayı düşünüyorsanız önce mutlaka cerrahınıza danışın.